Gert-Jan Roest – Hemel en hel

Gert-Jan Roest, docent missiologie aan de Theologische Universiteit Utrecht en kerkelijk pionier in Amsterdam, geeft in een speciale samenkomst van stadskerk Via Nova in 2017 een lezing over hemel en hel.

Een visie die wringt

Roest begint met zijn eigen ervaring dat bepaalde opvattingen van de hel het navolgen van Jezus in de weg kunnen staan. Zijn eigen opvattingen over de hel maakten hem angstig – terwijl de liefde van God juist angst zou moeten uitdrijven. Het maakte hem pusherig naar niet-christenen, terwijl Jezus juist geduldig met hen was. En het maakte hem veroordelend, terwijl Jezus het oordelen en veroordelen juist afwijst (in de Bergrede). Het zette hem op een zoektocht naar een andere manier van kijken.

Twee paradigma’s

In zijn lezing zet Roest vervolgens twee “paradigma’s” tegenover elkaar die hij de ‘klassieke bril’ en een ‘nieuwe bril’ noemt.

Klassieke bril

De klassieke bril ziet het grote verhaal van de Bijbel zo:

• Begin: Adam en Eva overtreden een gebod, wat een schuld veroorzaakt.
• Midden: deze schuld moet worden betaald. Straf is nodig want God is rechtvaardig. Jezus sterft om onze schuld te dragen. Nu is er de mogelijkheid van redding. Als Jezus onze straf draagt, hoeven we die niet zelf te dragen.
• Einde: bij onze dood gaan onze ziel naar de hemel (als Jezus voor ons heeft betaald) of naar de hel (in het andere geval).

Bij deze visie ziet hij een aantal problemen:

1. Het einde is niet dat onze ziel naar de hemel of de hel gaat, maar het Koninkrijk van God.
2. Het begin klopt niet. Niet een overtreding, maar de vertrouwensbreuk is het issue, het partnerschap van God en mensen om op een goede manier te regeren over de wereld, als beelddragers.
3. Het midden klopt niet. De gedachte dat óf Jezus óf wij worden gestraft hanteert constante factor in God zijn straffende gerechtigheid of eerlijkheid (oog om oog, tand om tand). Maar dit is niet zoals we God leren kennen. Jezus roept ons op afstand te doen van het ‘oog om oog, tand om tand’ om meer te gaan lijken op God. De bottom-line in het evangelie is niet Gods ‘eerlijkheid’ maar Gods aanhoudende genade. Vergeving heeft wel een plek, maar niet vanuit dat eerlijkheids-principe.

Nieuwe bril

Hij zet daar een ‘nieuwe bril’ tegenover, waarin het verhaal draait om hoe God koning wordt op de aarde:

• Begin: mens loopt weg van rol, stapt uit vertrouwensband.
• Midden: Jezus herstelt de relatie met God, herstelt het partnerschap tussen God en mens.
• Einde: kwade verwijderd, aarde hersteld. De hemel komt naar de aarde.

Hemel en hel

Van daaruit kijkt hij naar hemel en hel. Wat is de ‘hemel’? En wat is de hel? En wie komt daar terecht?

Spannende vragen worden daarbij niet geschuwd.