Rhythms of Grace

IFES Jaarthema 2024-2025

“Hoe we onze dagen doorbrengen, is natuurlijk ook hoe we ons leven doorbrengen” – Annie Dillard

“De grootste behoefte van de wereld vandaag de dag, is dat zij die zichzelf christenen noemen ook daadwerkelijk de weg van Jezus gaan volgen.” – Dallas Willard

“We moeten (…) [God] open vensters bieden waardoor Hij in ons bewustzijn kan komen (…).” – Alister McGrath

“Kom naar mij. Kom met mij mee en kom op adem. Ik laat je zien hoe je écht kunt rusten. Leef en werk met mij, kijk hoe ik het doe. Leer van mij de ongedwongen ritmes van genade.” –Jezus in Mat. 11 (vertaling van The Message)

Als christenen willen we Jezus volgen. Dat vraagt, temidden van alles wat om onze aandacht schreeuwt, om bewuste keuzes, inspanning en discipline. Christelijk geloof is niet slecht een set overtuigingen, het is een manier van leven, een way of life. Jezus’ eerste volgelingen noemden zich dan ook niet “christen” maar “mensen van de Weg”.  En ja, het gaan van die weg vraagt bewuste keuzes, inspanning en discipline.   

God moet het toch doen?

Ho even, denk je misschien, God moet het toch doen? Zo heb ik het altijd geleerd: het leven met God is ontvang je uit genade, je verdient het niet door je best te doen.

Zeker, God moet het doen. Tegenover het sterke maakbaarheids-denken van onze tijd is dat besef een belangrijk tegengif. Maar hoe belangrijk dat aspect ook is, het evangelie gaat niet alleen om wat Jezus voor ons heeft gedaan, maar ook om wat Hij in ons doet. Het evangelie gaat niet alleen over Jezus die werd zoals wij, maar ook over hoe wij, mensen, steeds meer gaan lijken om Hem. Het is niet primair een transactie, maar veel meer een transformatie. Zoals Paulus schrijft aan de Romeinen:

Broeders en zusters, met een beroep op Gods barmhartigheid vraag ik u om uzelf als een levend, heilig en God welgevallig offer in zijn dienst te stellen, want dat is de ware eredienst voor u. U moet uzelf niet aanpassen aan deze wereld, maar veranderen door uw gezindheid te vernieuwen, om zo te ontdekken wat God van u wil en wat goed, volmaakt en hem welgevallig is. (Rom. 12:1-2)

Ruimte maken

Die transformatie is genade. En toch hebben we daarin zelf een verantwoordelijkheid. Het is overgave én inzet. Theoloog Alister McGrath zegt het zo: “We moeten ons geloof vernieuwen, maar dat is iets dat strikt genomen alleen God kan doen. En dat betekent dat we God de gelegenheid moeten geven om ons te verfrissen en te vernieuwen met zijn genade en liefde. Het betekent dat wij Hem open vensters moeten bieden waardoor Hij in ons bewustzijn kan komen en zijn aanwezigheid kan laten voelen in ons leven.” (Tijd voor stille tijd, 19)

Ons aandeel is ruimte maken, Gods aandeel is transformeren.

Gedragsstructuur

De hamvraag is: hoe doe je dat, ruimte maken voor God om je te veranderen?

Dan doen we door ons leven te organiseren rondom God. Het is net als in een liefdesrelatie tussen mensen: je wordt verliefd, en dan ga je je leven zo vormgeven, dat de liefde steeds gevoed wordt. Je plant dates en uitstapjes, je brengt tijd met elkaar door, doet de gewone dingen samen, met enige regelmaat geef je een cadeautje of doe je iets bijzonders voor de ander, enz. Daarin toont zich je toewijding aan de relatie: je bouwt een gedragsstructuur die de relatie verdiept en die de relatie kan dragen op de momenten dat de liefde wankelt. Zo is het ook met God. De liefde voor God wordt in ons hart gewekt. En dan is het zaak om een ‘gedragsstructuur’ te bouwen die die liefde voedt en kan dragen als ons geloof wankelt.

Oefenen

Dat lukt nooit in één keer. Als je een marathon wilt lopen, ga je ook niet gewoon je gympen aantrekken en spontaan 42km rennen. Dat lukt natuurlijk nooit. Je moet trainen. Oefenen. Je begint met een klein stukje, en dan steeds langer en steeds sneller.

Zo is het ook met het leven met God. We gaan niet opeens op Jezus lijken door meteen te proberen wat hij deed – je vijanden liefhebben op het moment suprème. Dat gaat je niet lukken. In plaats daarvan mogen we oefenen in het levensritme van Jezus. Over de tijd vormt dat ons, zodat we, als de momenten dat het er op aankomt dáár zijn, vanuit Zijn liefde zullen reageren.

Levensritmes

Als je aandachtig kijkt naar het leven van Jezus, zie je dat Hij ook oefende: door alleen te zijn, door te vasten, door te bidden, door te studeren, door elke week de synagoge te bezoeken en de Joodse feesten mee te vieren, door sabbat te houden, enz.

In de traditie van de kerk worden dit geestelijke oefeningen of geestelijke disciplines genoemd. Het is niet de ‘wedstrijd’, maar de training. Zulke oefeningen zijn in de kerkgeschiedenis altijd belangrijk geweest. Behalve in onze tijd. We zijn dat kwijtgeraakt. Een christen in onze tijd heeft vaak precies dezelfde levensritmes als ieder ander, ritmes bepaald door onze smartphone, ons werk, onze omgeving en individuele voorkeuren. Door ons, vaak onbewust, te laten vormen door die ritmes, maken we het onszelf als volgelingen van Jezus flink lastig. We willen het wel met ons hart, maar ons lijf is op een andere manier getraind. We willen wel bidden, maar we pakken onze smartphone. We willen wel sabbat houden, maar we blijven toch bezig. We willen wel tijd alleen nemen, maar laten ons toch weer opslokken door de drukte.  

Er is geen officiële lijst met christelijke disciplines. Er zijn vele lijstjes. Als IFES maken we dit seizoen dankbaar gebruik van het werk van voorganger en auteur John Mark Comer en het platform van Practicing the Way. Zij bieden ondersteuning in het oefenen van 9 gewoontes: sabbat, gebed, vasten, alleen-zijn, vrijgevigheid, Bijbelstudie, gemeenschap, dienstbaarheid, getuigen.

Ongedwongen ritmes van genade

Door dit thema centraal te zetten willen we je helpen om je agenda niet te laten bepalen door het genadeloze gejaag van deze tijd, maar om mee te bewegen met het “zachte juk” van Jezus Christus:

Kom naar mij, jullie die vermoeid zijn en onder lasten gebukt gaan, dan zal ik jullie rust geven. Neem mijn juk op je en leer van mij, want ik ben zachtmoedig en nederig van hart. Dan zullen jullie werkelijk rust vinden, want mijn juk is zacht en mijn last is licht. (Mt 11:28-30)

Of, zoals Eugene Peterson Jezus uitnodiging vertaalt in The Message:

“Come to me. Get away with me and you’ll recover your life. I’ll show you how to take a real rest. Walk with me and work with me—watch how I do it. Learn the unforced rhythms of grace.”

“Ben je moe? Uitgeput? (…) Kom bij mij. Ga met mij mee en je zult je leven hervinden. Ik zal jullie laten zien hoe je echt tot rust komt. Trek met mij op, doe met mij mee – kijk hoe ik het doe. Leer de ongedwongen ritmes van genade kennen. Ik zal jullie nooit iets zwaars opleggen of iets dat niet bij jullie past. Houd mij gezelschap en ik zal je leren hoe je vrij en licht kunt leven.” 

Dat is wat we hopen, voor onszelf en voor jullie: dat we steeds meer leren meebewegen met de ‘ongedwongen ritmes van genade’, waar Jezus ons in voorgaat.